Həzrət Əli (ə) buyurmuşdur:
أَلثَّنَاءُ بِاَكْثَرَ مِنَ الْإِِِسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ وَ التَّقْصِيرُ عَنِ الْإِسْتِحْقَاقِ عِيٌّ أَوْ حَسَدٌ
“Hansısa bir şəxsi layiq olduğundan daha artıq tərif və mədh etmək yaltaqlıq, layiq olduğundan az tərif etmək isə bacarıqsızlıq və ya həsəd aparmaqdır.”[1]
Qısa izah
Bacarıqlı və tərifəlayiq insanları bəyənilən əməl və rəftarlar səbəbilə tərifləyərək öymək və onlara minnətdar olmaq, eyni zamanda, qarşıya qoyduqları məqsəd və hədəflərə çatması üçün təşfiq etmək lazımdır. Bu məsələdə tərəf müqabilinin ləyaqət və səviyyəsi nəzərə alınmalıdır, əks təqdirdə, tutduğumuz mövqe acınacaqlı halların yaranması ilə nəticələnəcəkdir. Fərdlərin tərif və mədhi layiq olduqlarından artıq edilərsə, yaltaqlıq sayılar və tərif deyənin şəxsiyyətini alçaltmaqla yanaşı, qarşı tərəfi təkkəbbürlü olmağa sövq edər . Tənbeh edilməsi gərəkdiyi halda yersiz tərif etmək təriflənən şəxsi öz səhvlərini düzəlmək imkanından məhrum edir. Əksinə, layiq olduğundan az mədh edilən bacarıqlı insanlarda bu məsələ onların laqeyd və soyuqqanlı olmasına şərait yaradaraq fitrətindəki maraq və şövqü aradan qaldırır və tərif edənlərin həsəd və paxıllıq etdiyini, həmçinin zəifliklərini üzə çıxarır. İnsanlar həmişə orta həddi gözləməyə və digərlərinə zərər vurmamağa çalışmalıdırlar.
[1] “Nəhcül-bəlağə”.
