İmamət və vilayətə tabe olmağın zəruriliyi
الامام الهمام أبو محمد علی بن الحسن العسکری (ع) قال: قَالَ الامام الصَّادِقُ (ع): وَ أَعْظَمُ النّاس (مِنْ هَذَا) حَسْرَةً (یوم القیامة) رَجُلٌ جَمَعَ مَالًا عَظِيماً بِكَدٍّ شَدِيدٍ، وَ مُبَاشَرَةِ الْأَهْوَالِ، وَ تَعَرُّضِ الْأَخْطَارِ، ثُمَّ أَفْنَى مَالَهُ فِي صَدَقَاتٍ وَ مَبَرَّاتٍ، وَ أَفْنَى شَبَابَهُ وَ قُوَّتَهُ فِي عِبَادَاتٍ وَ صَلَوَاتٍ، وَ هُوَ مَعَ ذَلِكَ لَا يَرَى لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ (ع) حَقَّهُ (حَقًّا) ، وَ لَا يَعْرِفُ لَهُ مِنَ (فی) الْإِسْلَامِ مَحَلَّهُ، وَ يَرَى أَنَّ مَنْ لَا بِعُشْرِهِ (یعشره) وَ لَا بِعُشْرِ (یعشر) عَشِيرِ (عُشْرِ) مِعْشَارِهِ أَفْضَلُ مِنْهُ (ع)، يُوَاقِفُ (يُوقَفُ) عَلَى الْحُجَجِ فَلَا يَتَأَمَّلُهَا، وَ يُحْتَجُّ عَلَيْهِ بِالْآيَاتِ وَ الْأَخْبَارِ، فَيَأْبَى إِلَّا تَمَادِياً فِي غَيِّهِ، فَذَاكَ أَعْظَمُ مِنْ كُلِّ حَسْرَةٍ، و يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ صَدَقَاتُهُ مُمَثَّلَةٌ لَهُ فِي مِثَالِ الْأَفَاعِيِّ تَنْهَشُهُ، وَ صَلَوَاتُهُ وَ عِبَادَاتُهُ مُمَثَّلَةٌ لَهُ فِي مِثَالِ (مثل) الزَّبَانِيَةِ، تَدْفَعُهُ (تَتْبَعُهُ) حَتَّى تَدُعَّهُ إِلَى جَهَنَّمَ دَعّاً، يَقُولُ: يَا وَيْلَتَا (وَيْلِي)، أَ لَمْ أَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ؟ أَل َمْ أَكُ مِنَ الْمُزَكِّينَ؟ أَ لَمْ أَكُ عَنْ أَمْوَالِ النَّاسِ وَ نِسَائِهِمْ مِنَ الْمُتَعَفِّفِينَ؟ فَلِمَا ذَا دُهِيتُ بِمَا دُهِيتُ؟
فَيُقَالُ لَهُ: يَا شَقِيُّ، مَا يَنْفَعُكَ (نَفَعَكَ) مَا عَمِلْتَ (فعلت)، وَ قَدْ ضَيَّعْتَ أَعْظَمَ الْفُرُوضِ بَعْدَ تَوْحِيدِ اللَّهِ تَعَالَى وَ الْإِيمَانِ بِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ (ص): ضَيَّعْتَ مَا أَلْزَمْتُكَ (لَزِمَكَ) مِنْ مَعْرِفَةِ (مفروض) حَقِّ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَلِيِّ اللَّهِ (ع)، وَ الْتَزَمْتَ مَا حَرَّمَ (حرمه) اللَّهُ عَلَيْكَ مِنَ الِائْتِمَامِ (الِايتِمَامِ / الاهتمام) بِعَدُوِّ اللَّهِ.
فَلَوْ كَانَ لَكَ بَدَلَ أَعْمَالِكَ هَذِهِ عِبَادَةُ الدَّهْرِ مِنْ أَوَّلِهِ إِلَى آخِرِهِ، وَ بَدَلَ صَدَقَاتِكَ الصَّدَقَةُ بِكُلِّ أَمْوَالِ الدُّنْيَا، بَلْ بِمِلْءِ الْأَرْضِ ذَهَباً، لَمَا ازْدَادَكَ (زَادَكَ) ذَلِكَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ تَعَالَى إِلَّا بُعْداً، وَ مِنْ سَخَطِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا قُرْباً.
Uca məqamlı İmam Əbu Məhəmməd Həsən əl-Əsgəri (ə) buyurmuşdur: İmam Sadiq (ə) belə buyurdu:
Qiyamət günündə insanlar arasında ən böyük peşmançılıq və həsrəti o şəxs çəkəcək ki, böyük bir mal-dövləti böyük çətinliklərlə, çətin zəhmətlə, dəhşətlərlə üzləşərək, təhlükələrə məruz qalaraq böyük və qorxulu təhlükələrə atılaraq toplamış, sonra həmin malını sədəqələr və xeyriyyə işlərində xərcləyib bitirmiş, gəncliyini və (cismani) qüvvəsini ibadətdə və namazda fəna etmişdir. Lakin bütün bunlarla yanaşı, o, Əli ibn Əbi Talibin (ə) haqqını tanımamış, onun İslamda tutduğu məqamı dərk etməmiş və onun onda birinə, hətta onda birinin onda birinin onda birinə belə bərabər gəlməyən (onun fəzilətlərindən birinin mində birinə belə çata bilməyən) bir kəsi Ondan (ə) üstün tutmuşdur. Ona sübut və dəlillər təqdim olunmuş, lakin o, bunlardan ibrət götürüb düşünməmiş və dəlillərə diqqət yetirməmişdir; ona ayələr və hədislərlə sübutlar gətirilmiş, lakin o, öz azğınlığında israr etməkdən başqa bir şey etməmişdir. Məhz bu hal bütün həsrətlərdən daha böyükdür!
O, Qiyamət günü məhşərə bir halda gələr ki, verdiyi sədəqələr onun üçün zəhərli ilan şəklində təcəssüm edərək onu sancır; qıldığı namazlar və ibadətləri zəbanilər (Cəhənnəmin əzab mələkləri) şəklində təcəssüm edərək onu təqib edir və qovaraq şiddətlə Cəhənnəmə doğru itələyir.
O şəxs fəryad edib deyər: “Vay mənim halıma! Mən namaz qılanlardan deyildimmi? Mən zəkat verənlərdən deyildimmi? Mən insanların mallarına və namusuna qarşı iffətli olanlardan deyildimmi? Bəs nə üçün başıma bu müsibət və bəla gəldi?”
Ona belə cavab verilər: “Ey bədbəxt! Allah-təalanın vəhdaniyyətinə və Məhəmməd Rəsulullahın (s) peyğəmbərliyinə imandan sonra ən böyük vacib əməli zay etdiyin halda etdiyin əməllər sənə nə fayda verər?!
Sən, Allahın vəlisi Əli ibn Əbi Talibin (ə) haqqını tanımaq kimi sənə həvalə olunmuş vacibi zay etdin və Allahın düşməninə tabe olmaq və pənah aparmaq kimi sənə haram buyurduğu bir əməli özünə borc bildin.
Əgər, sənin bu əməllərinin əvəzinə zamanın əvvəlindən axırına qədər olan ibadət, sədəqələrinin əvəzinə isə bütün dünya mallarını, hətta yer üzü dolusu qızılı sədəqə vermək belə nəsibin olsaydı, bu (imamət və vilayətsiz əməllər), sənə Allah-təalanın rəhmətindən uzaqlaşmaqdan və Uca Allahın qəzəbinə yaxınlaşmaqdan başqa bir şey artırmazdı!”
📚“ət-Təfsirul-mənsub iləl-İmamil-Həsənil-Əskəri”, s.40, hədis:17.
Əllamə Məclisi, “Biharul-ənvar”, c.27, s.186, hədis:45 və c.89, s.252.
Mühəddis Nuri, “Müstədrəkul-Vəsail”, c.1, s.162.
