İmam Əli (ə) Kumeyl ibn Ziyadın əlindən tutaraq onu qəbristanlığa apardı. Çölə çatdıqda, dərindən bir ah çəkib ona buyurdu: “Ey Kumeyl! Bilik mal-dövlətdən yaxşıdır. Çünki bilik səni qoruyur, ancaq var-dövləti sən qorumalısan. Var-dövlət xərcləndikcə azalar, ancaq bilik verilməklə çoxalar. Var-dövlətin verdiyi, onun aradan getməsi ilə yox olar (ictimai mövqe və hörmətini itirər).”[1]
Quran-Kərim elm haqda nə deyir?
“De ki, bilənlərlə bilməyənlər eyni ola bilərmi?! Yalnız ağıl sahibləri ibrət alarlar.“[2]
“Allah iman gətirənlərin və elm bəxş edilmişlərin dərəcələrini yüksəldər. Allah əməllərinizdən agahdır.“[3]
Həzrət Məhəmməd (s) peyğəmbərimiz buyurmuşdur:
“Alimin günahı birdir, nadanın günahı iki.”[4]
“Bilikli olmaq bütün yaxşılıqların, nadanlıq isə bütün pisliklərin başıdır.”[5]
“Bilik qazanmaq hər bir müsəlmana vacibdir… Allaha sitayiş və itaət biliklə edilər. Qohumluq tellərinin qırılmaması, halalın haramdan ayırd edilməsi də biliklə mümkündür. Bilik əməlin rəhbəridir və əməl ona tabe olar. Xoşbəxtlərə elm ilham olunar, bədbəxtlərsə ondan məhrum qalarlar.”[6]
“İnsanların ən dəyərlisi daha çox bilik sahibləri, insanların ən dəyərsizi isə daha az biliyi olanlardır.”[7]
“İnsanların peyğəmbərlik dərəcəsinə ən yaxın olanları alimlər və döyüşçülərdir.“[8]
“Qiyamət günündə alimlərin qələminin mürəkkəbi ilə şəhidlərin qanı ilə ölçüləcək və qələmin mürəkkəbi şəhidlərin qanından daha ağır gələcək.”[9]
Həzrət imam Əli (ə) buyurmuşdur:
“Fəzilətlərin başı bilikdir. Fəzilətlərin son nöqtəsi də bilikdir.”[10]
“Bilik öndə gedən, əməl çapar və nəfs isə palçıqlı minikdir.” [11]
“Bilik ağlın çırağıdır.”[12]
“Bilik necə də gözəl yolgöstərəndir.”[13]
“Bilik ailə şərafətinin ən yüksək şərəfidir.”[14]
“Bilik möminin itmiş malıdır.”[15]
“Biliyin hörmətinə yalnız bu bəs edər ki, hətta onu yaxşı bilməyən də onu bilməsindən dəm vurar və onu elmli, bilikli kimi göstərəndə buna şad olar. Nadanlığın pis olmasına təkcə bu bəsdir ki, hətta nadan və elmdən bəhrəsi olmayan da ondan bezər.“[16]
“Heç bir xəzinə elmdən daha xeyirli deyil.”[17]
“Heç bir şərafət bilik kimi deyil.”[18]
“Hər bir qaba nəsə qoyduqda, onun tutumu azalar. Yalnız biliyin qabına qoyulanlar artdıqca, onun tutumu da çoxalar.”[19]
“Allah bəndəsini alçaltmaq istədikdə onu elmdən bəhrəsiz qoyar.“[20]
“Bilik həyatdır.”[21]
“Həqiqətən, bilik qəlblərin həyatı (mayası), kor gözlərin işığı və gücsüz bəndələrin gücüdür.”[22]
“Mal toplayanlar diri olsalar da ölüdürlər, elm əhli isə dünya durduqca yaşayacaqlar. Bədənləri aradan gedər, ancaq xatirələri qəlblərdə qalar.”[23]
“Alim ölmüş olsa belə, sağdır. Nadan isə diri olsa da ölmüşdür.”[24]
İmam Baqir (ə) buyurur: “Elmdən heç nəyi olmayan ürək, abadlaşdıranı olmayan xaraba ev kimidir.“[25]
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Alimlər peyğəmbərlərin varisləridir.”[26]
[1] Nəhcül-Bəlağə, hikmət147
[2] Zümər, ayə9
[3] Mücadilə, ayə11
[4] Kənzul-Ummal, hədis28784
[5] Biharul-Ənvar, c.77, səh.175, hədis 9
[6] Əmali-Tusi, səh.488, hədis 1069
[7] Əmali-Səduq, səh.27, hədis 4
[8] əl-Muhəccətul- Beyza, c.1, səh.14
[9] əd-Durrul-Mənsur, c.3, səh.423
[10] Ğurərul-Hikəm, hədis (536+6379)
[11] Tuhəful-Uqul, səh.208
[12] Ğurərul-Hikəm, hədis536
[13] Ğurərul-Hikəm, hədis837
[14] Kənzul-Fəvaid, c.1, səh.319
[15] Uyunu Əxbari Riza (ə), c.2, səh.66, hədis 295
[16] Munyətul-Murid, səh.110
[17] əl-Kafi, c.8, səh.19, hədis4
[18] Nəhcül-Bəlağə, hikmət113
[19] Nəhcül-Bəlağə, hikmət205
[20] Nəhcül-Bəlağə, hikmət288
[21] Ğurərul-Hikəm, hədis185
[22] Əmali-Səduq, səh.493, hədis1
[23] Nəhcül-Bəlağə, hikmət147
[24] Ğurərul-Hikəm, hədis1124(=1125)
[25] Əmali-Tusi, səh.543, hədis1165
[26] əl-Kafi, c.1, səh.32, hədis2
