Harama göz yummaq – paklıq və təmizlikdir. Qurani-Kərim bu əməlin hikməti barəsində buyurur: “Mömin kişilərə de ki, (başqalarının ayıb yerləri və yad qadının bədəni kimi baxılması haram olan şeylərlə qarşılaşanda) gözlərini yumsunlar”. (“Nur” 30).
Göz – Uca Allahın biz insanlara verdiyi ən böyük nemətlərdən biridir. Gözün Allaha şükrü odur ki, insanı pisliklərdən qorusun. İnsan onun vasitəsilə kamal və mərifətini artırar ki, Quran onu ayıq göz adlandırır. O kəslərin ki, ayıq gözləri yoxdur, Quran tərəfindən məzəmmət olunurlar.
Qurani-Kərim cəhənnəm əhli haqqında buyurur: “Doğrudan da Biz cin və insanların çoxunu(sanki)cəhənnəm üçün yaratmışıq. Çünki onların qəlbləri var, amma onunla (həqiqətləri) dərk etmirlər, onların gözləri var, lakin onunla (ibrət üçün) baxmırlar”. (“Əraf” 179). “Məgər Biz ona iki (görən) göz vermədikmi?!”. (“Bələd” 8).
Bu ayələrdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, insan gərək qəfləti özündən uzaqlaşdırsın və hər bir şeyə qarşı ayıq olsun. Eyni zamanda Allahın bizlərə verdiyi bu möcüzəvi üzv haqqında düşünsün və Allaha qarşı daha çox mərifət əldə etsin. Gözün əməli şükrü – onu kontrol etməkdir. Onu hər bir pislikdən və xəyanətdən qorumaqdır. İmam Sadiq (ə) buyurur: “O kəs ki, namərhəmə baxmaz, Allah onu huril-eynlə evləndirər”.
Bəzən göz hamının gözündən uzaqda gizli baxışlar salar. Bu günah – gözün xəyanətidir. Quran bir çox ayələrində mömin qadın və kişiləri bu cür baxışlardan çəkindirmişdir. “O, xəyanətkar gözləri (və ya gözlərin qadağan edilmiş yerlərdəki xəyanətlərini) və sinələrin gizlətdiklərini (küfrü, haram fikirləri və rəzil sifətləri) bilir”. (“Ğafir” 19).
Naməhrəmə göz yummaq – paklığın müqəddiməsidir. İnsan əgər hər nə gəldi nəzər salarsa, şeytan ona hakim olar. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Baxmaq – şeytanın zəhərli oxlarındandır. O kəs ki, Allah qorxusundan (onu) tərk edər, Allah ona elə bir təhlükəsizlik əta edər ki, şirinliyini qəlbində tapar”. (Tebyan/Deyerler)
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “İlk baxış – xətadır, ikinci baxış bilərəkdəndir, üçüncü baxış həlakətə səbəb olar”.
Göz sanki insanın daxilinə olan pəncərədir. O şeyi ki, görər, düşüncələrinə və zehninə təsir qoyar. İnsan gözü vasitəsilə ruhunu tərəqqi etdirib kamala da çatdıra bilər, naməhrəmə və günaha baxıb cəhənnəmlik də edə bilər. Ona görə də Məsumlarımız (ə) günahla dolu baxışları şeytanın zəhərli oxları adlandırırlar. İmam Sadiq (ə) buyurur:“Naməhərmə baxmaq – şeytanın zəhərə bulaşmış oxlarındandır. O qədər baxışlar olub ki, uzun həsrət və qüssəyə səbəb olmuşdur”.
Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Hər bir göz Qiyamət günü onun çətinliyinə görə ağlardır. Ancaq o göz ki, Allahın haramına baxmaqdan çəkinmişdir – gülərdir”.
