Qeyb zamanında İmamla (ə.f) rabitə qurmaqla bağlı iki nəzəriyyə vardır: bir dəstə qeyb zamanında İmamla (ə.f) rabitə qurmağın mümkünsüz olduğunu söyləyirlər. Bir dəstə isə deyir ki, bu rabitənin qurulması mümkündür.
İmamla (ə.f) rabitə qurmuş insanların təcrübəsindən belə nəticəyə gəlmək olur ki, rabitənin bir neçə növü olur:
1. Həzrəti (ə.f) tanımadan yaranan rabitə.
2. Həzrəti (ə.f) hissi və zahiri olaraq görən və tanıyan rabitə.
3. İmamla (ə.f) şuhud halında görüşmək.
Üçüncü rabitə bir qədər aydın görünmədiyinə görə, deyə bilərik ki, belə rabitə xüsusi insanlara aiddir. Yəni, xüsusi məqama malik olan alimlərə. İmamla (ə.f) görüşlərin əksər hissəsi ikinci cür, yəni zahiri və hissi görüşlər olmuşdur.
İmamla (ə.f) şuhudi rabitə quran alimlərə Ayətullah Seyyid Əli Ağayi Qazini, Ayətullah Ənsari Həmədanini misal çəkmək olar ki, bu rabitə daha çox batini rabitə olmuşdur.
Mərhum Muhəddis Nurinin “Ənnəcmul saqib” kitabında İmamla (ə.f) görüşən bəzi alimlərin rabitəsinə işarə edilmiş və bu rabitənin qurulmasının mümkün olması dəlillərlə sübut edilmişdir. Bu kitabda Müqəddəs Ərdəbilinin, Seyid Bəhrul-ulumun, Seyyid ibni Tavusun görüşlərinə işarə edilmişdir.
Hədislərimizdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, elə insanlar vardır ki, onlar İmamla (ə.f) daima rabitədədir, ancaq bu insanlar başqa insanlar üçün həmişə tanınmaz qalırlar.(Tebyan/Deyerler)
İmam Baqir (ə) buyurur: “Bu Əmrin Sahibi (ə) çarəsiz uzaqlaşmalıdır. O, uzaqlaşma zamanında çarəsiz gücə və qüdrətə malik olmalıdır. Birlikdə olduğu 30 nəfərlə tənhalıqdan çıxar və heç bir qorxusu olmaz”.
Başqa hədislərimiz deyir ki, o zaman ki, bu insanlardan biri ölər, bir başqası onun yerini alar. Bəzi hədislərimiz isə buyurur ki, İmamla (ə.f) daima rabitədə olan insanlar içərisində Həzrət İsa (ə), Xızr (ə), İlyas (ə) və İdris (ə) də vardır ki, İmamın (ə.f) ən yaxın insanları hesab olunurlar.
Həzərt Peyğəmbərdən (s) gələn hədisdə oxuyuruq ki, İmamın (ə.f) ətrafında olan bu insanlar bu xüsusiyyətlərə malikdirlər:
1. Qəlbləri Həzrət İbrahimin (ə) qəlbi kimidir.
2. İnsanların başının üstündə olan qalxandırlar və Allah onların vasitəsilə bəlaları insanlardan uzaqlaşdırır.
3. Onlara zülm edən kəslərə qarşı yaxşılıq və ehsan edərlər. Haqlarında pislik edənlərə qarşı fədakarlıq göstərərlər. Həmişə Allahın qəzasına razıdırlar. Hər bir haramdan özlərini pak ediblər. Allah üçün qəzəblənərlər.
