Əgər insan yol hərəkət qaydalarını pozan zaman cərimə olacağına diqqət etdiyi kimi Allahın cərimələrinə də diqqət etsəydi, bu xataların qarşısını alar və onları azaltmağa çalışardı.
İnsanın bu cəzalara qarşı laqeyd olmasının 4 səbəbi vardır. (Tebyan/Deyerler)
1. Dinin məcburi olmaması. Dinimizdə məcburiyyət yoxdur və hər kəs öz yolunu seçməkdə azaddır. Bir çox insanların günah edən zaman cəzadan qorxmamasının səbəblərindən biri də budur. Misal üçün, kimsə namaz qılmır, bu insanı məhkəmədə ittiham etmək olmaz. Ancaq əgər cinayət edərsə, o zaman günahda ittiham olunar. Dinin məcburi olmaması bu insanların əlinə çox bəhanələr verir ki, rahat günah edə bilsinlər.
2. Allahın möhlət verməsi. Bəzən bir sürücü sürətini artıraraq, qaydaları pozur. Ancaq birmir ki, onu izləyən kameralar vardır və bir gün həmin sürət artımına görə cəza alacaqdır. Allah hər şeyi görür və bilir və heç bir şey Ondan gizli deyildir. Bir gün bu əməllərinə görə cəza alacaqdır. Allah bu insanlara xitab edərək buyurur: “Küfr edən kəslər onlara verdiyimiz möhlətin öz xeyirlərinə olmasını güman etməsinlər. Əslində Biz onlara (başa düşmələri üçün) möhlət veririk (lakin sonda bu, səbəb olur) ki, onlar (öz) günah(ların)ı artırsınlar. Onlar üçün alçaldıcı bir əzab vardır”. (“Ali-İmran” 178).
3. Cəmiyyətin əksər hissəsinin tərəfdarı olmaq. İnsanın Allahın cəzalarına diqqət etməməsinin səbəblərindən biri də həmin cəmiyyətdə edilən günahların çox olmasıdır. “Əgər (din işlərində) yer üzündəki insanların çoxuna tabe olsan, səni Allahın yolundan azdırarlar. Onlar yalnız zənn və gümanın arxasınca gedirlər və ancaq təxmin edirlər”. (“Ənam” 116). Cəmiyyətin ən çox düçar olduğu və təbliğ etdiyi günahlardan biri – iffətsizlikdir. Belə bir cəmiyyətdə əmr-be-məruf və nəhy-əz-munkər tərk edilər. İmam Səccadın (ə) buyurduğu kimi belə bir cəmiyyət bəlanın astanasında olar.
4. Allahın kəlamlarındam qəflət etmək. Bəziləri yaxşı əməllərin savabına özlərini o qədər məşğul edirlər ki, onların nəzərinə görə namaz qılmasalar da, Allah yanında məqamları böyükdür. Çünki bu insanlar yerinə yetirdikləri günaha görə Allahın verdiyi vədələrdən qəflətdədirlər. Belə bir halda ömürlərini sona çatdırırlar. “Onlar, dünya həyatındakı (hər hansı bir xeyir işdəki) səyləri (küfrlərinə görə) puç olaraq yoxa çıxmış və yaxşı iş görmələrini sanan kəslərdir”. (“Kəhf” 104).
Allah Təala bizləri belə ağrılı aqibətdən Özü qorusun.
