Hacı Əhliman Rüstəmovun informasiya bloku


Fəcr | Gün | Zöhr | Şam | Gecə
16 Noyabr 15:23
Şərh Yoxdur
2221

Azlıq təşkil edən şiələrin çoxluq təşkil edən sünnülərdən ayrılması və ixtilafın yaranma səbəbləri

Peyğəmbərin (s), səhabələrin və bütün müsəlmanların nəzərində Əlinin (ə) yüksək məqamına nəzər salmaqla, onun ardıcılları Peyğəmbərin (s) vəfatından sonra o həzrətin xilafət məqamına çatacağına şübhə etmirdilər. Peyğəmbəri-Əkrəm (s) ölüm yatağında olarkən baş verən hadisələr istisna olmaqla, mövcud şərait və zahiri əlamətlər də bu nəzəriyyəni təsdiq edirdi.[1] Amma Peyğəmbəri-Əkrəm (s) vəfat edəndən sonra gözlənilməz hadisələr baş verdi; onun ailə üzvləri və səhabələrdən bir çoxu dərin hüzn və matəm içində dəfn mərasimi ilə məşğul olduqları zaman, sonralar əksəriyyət təşkil edən bir qrup son dərəcə özbaşınalıq və tələskənliklə bir qərar çıxardılar. Onlar Peyğəmbərin Əhli-beyti, onun yaxın adamları və tərəfdarları ilə məşvərət etmədən, hətta onlara xəbər vermədən “xoşməramlı” bir tədbir keçirib müsəlmanlara xəlifə tə`yin etdilər. Əli (ə) və onun köməkçilərini qanunsuz olaraq baş vermiş bir iş qarşısında qoydular. Əli (ə) və digər tanınmış səhabələr, o cümlədən İbni Abbas, Zübeyr, Salman, Əbuzər, Miqdad,  Əmmar və digərləri dəfn mərasimini tamamladıqdan sonra bu işdən xəbərdar oldular. Onlar bu üslubla və tələmtələsik xəlifə tə`yin etmək məsələsinə qarşı öz e`tirazlarını bildirmək məqsədi ilə ümumi yığıncaq keçirdilər. Lakin cavabında “belə məsləhət oldu” sözlərini eşitdilər.

Məhz bu tənqid və e`tirazlar azlıq təşkil edənləri çoxluq təşkil edənlərdən ayırdı; Əlinin (ə) ardıcıllarını “Əli şiəsi” adı ilə cəmiyyətə tanıtdırdı. Xilafət məqamında əyləşənlər də dövrü siyasətin tələblərinə uyğun olaraq, azlıqda olanların bu adla tanınmamasına, cəmiyyətin parçalanmamasına çalışırdılar. Onlar xilafətin fikir birliyi əsasında olduğunu iddia edir, e`tiraz edənləri və bey`ətdən boyun qaçıranları “müsəlman icmasından ayrılanlar” adlandırır, bə`zən onların haqqında nalayiq ifadələr də işlədirdilər.[2] Əlbəttə, şiələr ilk dövrlərdə hakim qüvvə tərəfindən kəskin təzyiqlərə mə`ruz qaldıqlarından, sadəcə e`tiraz etməklə öz müxalifətçiliklərini bildirməkdən əlavə, hər hansı bir tədbir görməyə müvəffəq olmadılar. Əlidə (ə)  islamın və müsəlmanların ümumi mənafeyini nəzərə almaqla və kifayət qədər köməkçi olmadığına görə silahlı qiyama qalxmadı. Lakin e`tiraz edənlər əqidə baxımından əksəriyyət təşkil edənlərə tabe olmadılar; onlar bilirdilər ki, Peyğəmbəri-Əkrəmin (s) həqiqi canişini və elmi mərcəiyyət məqamı Əlidir (ə) [3]

Peyğəmbər (s) buyurmuşdur: “Mən elmin şəhəri, Əli onun darvazasıdır. Hər kəs elm axtarırsa, gərək onun qapısından varid olsun.”[4]

Azlıq təşkil edən dəstənin üzvləri elmi və mə`nəvi cəhətdən yalnız o həzrətə müraciət etməyi rəva görür və başqalarını da ona doğru də`vət edirdilər.

 

________________________________________________________________

[1] Həzrət Məhəmməd (s) ölüm yatağında yatarkən Üsamə ibni Zeydin başçılığı ilə bir qoşun təşkil etdi, hamının bu müharibədə iştirak edərk Mədinədən çıxmasına israr edirdi. Bə᾿ziləri, o cümlədən Əbu Bəkr və Ömər Peyğəmbərin (s) göstərişindən imtina etdilər. Bu hadisələr Peyğəmbəri (s) çox narahat etdi. (“Şərhi-Nəhcül-bəlağə” (İbni Əbil Hədid), Misir çapı, 1-ci cild, səh-53.)

Peyğəmbəri-əkrəm (s) vəfatından bir az əvvəl buyurdu: “Mənim üçün kağız-qələm gətirin, sizin üçün bir məktub yazım ki, sizin hidayətinizə və yoldan azmamağınıza kömək olsun.” Ömər bu işə mane olub dedi: “Onun xəstəliyi şiddətlənmişdir və sayaqlayır!!!” (“Tarixi Təbəri”, 2-ci cild, səh-436; “Səhihi Buxari”, 3-ci cild, “Səhihi Müslüm”, 5-ci cild, “Əl-bidayətu vən-nihayə”, 5-ci cild, səh-227; “Şərhi-Nəhcül-bəlağə” (İbni Əbil Hədid), 1-ci cild, səh-133.

Həmin hadisə birinci xəlifənin ölümü ilə nəticələnən xəstəliyində də təkrar olundu və o, xilafəti Ömərə verdi və vəsiyyət edərkən huşdan getdi, lakin Ömər birinci xəlifənin sayaqladığını iddia etmədi. Halbuki, vəsiyyətin yazıldığı zaman huşdan getmişdi, lakin Peyğəmbər (s) mə᾿sum və onun duyğu üzvləri öz yerində idi. (Rövzətus-səfa, 2-ci cild, səh-260)

[2] Ömər ibni Həris, Səid ibni Zeydə dedi: Bir kəs Əbu Bəkrə bey᾿ətə müxalifət etdimi? Cavab verdi: Heç kəs müxalif deyildi, yalnız mürtəd olanlar, yaxud mürtəd olmaq ərəfəsində olanlar müxalifət etmişdilər. (“Tarixi Təbəri”, 2-ci cild, səh-447)

[3] Peyğəmbəri əkrəm (s) məşhur “Səqəleyn” hədisində buyurur: “Mən sizin aranızda iki ağır və dəyərli əmanət qoyub gedirəm, əgər onlara sarılsanız heç vaxt yolunuzdan azmazsınız. O iki əmanət Qur᾿an və Əhli-beytimdir, onlar qiyamət gününə qədər bir-birindən ayrılmazlar.”

Bu hədis yüzdən artıq yol ilə Peyğəmbər səhabəsindən nəql olunmuşdur. Əlavə mə᾿lumat almaq üçün “Səqəleyn” hədisinin təbəqatına müraciət edə bilərsiniz. (“Ğayətul-məram”, səh-211)

[4] “Əl-bidayətu vən-nihayə”, 7-ci cild, səh-359

 

www.ahliman.info

 

Digər “Mənəviyyat ” Xəbərləri

Ustad Fatimi Niya: Allah bilir ki, anaya bir dəfə hirslənmək, insanı yüz il geriyə atır

Ustad Abdullah Fatimi Niya cavanlara tövsiyəsində buyurmuşdur:  Bildiyimiz kimi, cavanların gücü və qüvvəsi çox olur və böyük potensiala malik olurlar. Cavanlıq dövrünün... Davamı..

Müsəlmanı darıxdırıb biqərar edən şey nədir?

Həzrət Muhəmməd (s) buyurur: “Аllаh-tааlаnın öz bəndələrindən rаzılığının əlаməti, оnlаrın pаdşаhlаrının ədаlətliliyi və qiymətlərin ucuzluğudur. Аllаh tааlаnın bəndələrinə qəzəbinin nişаnəsi isə, оnlаrın... Davamı..

İmаm Səccаd (ə): “Sizlərdən Аllаhа ən yахını, böyük əхlаq sаhibi оlаnlаrdır”

Həzrət Muhəmməd (s) buyurub: “Аllаh buyurmuşdur: “Hеç bir bəndə, vаcib buyurduqlаrımdаn Mənimçün dаhа əziz оlаn bir vаsitə ilə Mənə yахınlаşmаdı. Həqiqətən о,... Davamı..

Bu gün islam dünyası Beynəlxalq Qüds Gününü qeyd edir

Bu gün bir çox islam ölkələri İsrail dövləti tərəfindən işğal edilmiş Fələstin torpaqlarının azad edilməsi üçün Beynəlxalq Qüds Gününü qeyd edir. Beynəlxalq... Davamı..

Mömin ruhların duasının həyatımıza təsiri

Alimlərdən biri, Əllamə Təbətəbainin qardaşı Seyid Məhəmməd Həsən İlahidən nəql edərək deyirdi ki, keçmiş alimlərdən birini “Fatihə” surəsi ilə yad edirdim. Bir... Davamı..

Mübarək Qədr gecələrində istiğfar namazı qılmağı unutmayın

Mərhum arif və əxlaq ustadı Həzrət Ayətullah Şahabadi (r.ə) dünyəvi və mənəvi problemləri olanlar üçün aşağıdakı “İstiğfar namazı”-nı tövsiyə etmişdir. Özünün dediyinə... Davamı..

Bu gün Muxtar Səqəfinin şəhadət günüdür

Ramazan ayının 14-ü Muxtar Səqəfinin şəhadəti günüdür.   İmam Əlinin (ə) şagirdlərindən olan Əsbəğ ibni Nəbatə nəql edir: “Bir gün Əmirəl-möminini (ə) gördüm... Davamı..

Ayətullah Yəzdi: “Gənclər şöhrət ardınca gəzərkən ağıl və düşüncəyə müraciət etmir”

Ayətullah Məhəmmədtəqi Misbah Yəzdi buyurur: Bəziləri şan-şöhrətə çatmaq, ictimai məqam əldə etmək üçün təqlid edir. Bəzilərinin sabit şəxsiyyəti yoxdur, cəmiyyətdə etibar qazanmamışlar.... Davamı..